• جمعه ٣١ فروردين ١٤٠٣
  • En

آرم فرهنگستان هنر
اخبار > همايش جستجوي معنايي و كارگاه عملي RFID


فرهنگستان هنر برگزار كرد:
همايش جستجوي معنايي و كارگاه عملي RFID

 

همايش جستجوي معنايي و كارگاه عملي RFID ، صبح بيستم بهمن، در دو بخش كارگاهي و همايش علمي در تالار ايران فرهنگستان هنر برگزار شد.

همايش جستجوي معنايي و كارگاه عملي RFID ، صبح بيستم بهمن، در دو بخش كارگاهي و همايش علمي در تالار ايران فرهنگستان هنر برگزار شد.
به گزارش روابط عمومي فرهنگستان هنر، بخش كارگاه عملي اين همايش‌ در محل كتابخانه تخصصي فرهنگستان هنر آغاز شد و طي آن افراد حاضر در اين كارگاه، در گروه‌هاي مختلف با امكانات و نحوه كاركردهاي سخت‌افزاري و نرم‌افزاري اين كتابخانه ديجيتالي آشنا شدند.
در ابتدا طرز استفاده از «تگ‌»هاي حافظه‌دار آماده شده براي كتاب‌ها توضيح داده شد. به گفته مسئولان اين كارگاه هر كدام از اين تگ‌ها شامل حافظه‌اي براي ذخيره اطلاعات و داده‌هاي هر كتاب هستند كه جهت تبادل اطلاعات از داده‌خوان به تگ‌ها و بالعكس استفاده مي‌شوند. با استفاده از اين تگ‌ها كه بر اساس سيستم RFID كار مي‌كنند، امكان ارائه سرويس‌هاي خودكار و ديجيتالي به مخاطبان و اعضاء كتابخانه داده خواهد شد. استفاده از اين تگ‌ها علاوه بر كاهش زمان لازم براي انجام فرايند امانت گرفتن، تمديد و برگشت اسناد، موجب سهولت در مديريت كتابخانه، قفسه‌خواني، كنترل موجودي و برقراري كنترل‌هاي امنيتي خودكار جهت اعضاء و اسناد خواهد شد.
در اين سيستم جديد، مراجعان و اعضاء، كمترين برخورد با كتابداران و كمترين زمان صرف شده براي استفاده از كتابخانه را خواهند داشت و بيشتر روند كار كتابخانه، به صورت ديجيتالي انجام خواهد شد. در اين سيستم علاوه بر امكانات ديجيتالي فراهم شده، در صورت نياز دستگاه‌هايي مجزا براي كتابداران و مسئولان كتابخانه نيز فراهم آمده است كه در صورت نياز افراد مي‌توانند به آنجا نيز مراجعه كنند.
بر اساس سيستم طراحي شده در اين كتابخانه، مراحل جستجو، امانت گرفتن و بازگرداندن كتاب به صورت ديجيتالي صورت مي‌گيرد.
در بخش دوم برنامه، دكتر هادي ربيعي، رياست كتابخانه تخصصي فرهنگستان هنر با تبريك ايام دهه فجر، صحبت‌هاي خود را به عنوان نخستين سخنران اين همايش با بحث پيرامون چگونگي راه‌اندازي اين سيستم در كتابخانه فرهنگستان هنر آغاز كرد و گفت: «بهره‌برداري از سيستم RFID حدود يك سال و نيم است كه در كتابخانه فرهنگستان هنر آغاز شده است كه برقراري اين سيستم را مرهون زحمات مجموعه‌اي از دوستان و متخصصان هستيم.»
رئيس كتابخانه تخصصي فرهنگستان هنر افزود: «كتابخانه فرهنگستان هنر سال 1380 كار خود را آغاز كرده است. در ابتدا تمامي امكانات اين كتابخانه محدود به اعضاء فرهنگستان هنر بود؛ اما طي پنج سال گذشته، با رفع اين محدوديت‌ها، مراجعان بسياري از جمله هنرمندان و پژوهشگران هنري به اين كتابخانه مراجعه و از امكانات اين كتابخانه استفاده كرده‌اند.»
وي ادامه داد: « ما در زمينه هنر نمي‌توانيم محدود به كتاب باشيم، بنابراين سعي كرده‌ايم علاوه بر كتاب‌هاي موجود، آرشيوي از صدا، فيلم و عكس نيز گردآوري كرده و در اختيار مراجعان قرار دهيم كه همين امر يكي از دلايل رو آوردن ما به استفاده از امكانات جديد بوده است تا با استفاده از اين امكانات جديد كتابخانه فرهنگستان هنر را از يك مجموعه و محل نگهداري كتاب‌هاي تخصصي هنر به مجموعه و محلي پويا در اين زمينه تبديل كنيم.»
هادي ربيعي در ادامه صحبت‌هاي خود افزود: «بهترين مزيت استفاده از سيستم RFID رضايتمندي مراجعه‌كنندگاني است كه روز به روز در حال افزايش هستند. اين سيستم موجب كم شدن بار ميز امانت و راحتي و سهولت كار شده است. همچنين اين سيستم جديد در بخش‌هاي فني كتابخانه، از جمله مديريت و شلف‌خواني و امانت‌دهي بسيار كمك كرده است.»

دكتر ربيعي، رئيس كتابخانه فرهنگستان هنر در پايان صحبت‌هاي خود با اشاره به فلسفه و چيستي كتابداري، تصريح كرد: «با تمام پيشرفت‌هايي كه در زمينه فناوري اطلاعات و كتابداري شده است ما كمتر به صورت جدي به مسئله فلسفه و چيستي كتابداري پرداخته‌ايم و اين نكته‌اي‌ است كه بايد بيشتر به آن توجه كرد. چراكه با توجه به اين نكته مي‌توان در انتخاب، برنامه‌ريزي و ارائه كتاب‌هاي مختلف به مراجعان و اعضاء بسيار تاثيرگذارتر عمل كرد. همين روي آوردن به سيستم RFID يك سري مباني نظري مخصوص به خود را دارد كه مي‌تواند براي مديران بسيار روشنگر باشد تا بهترين ارائه خدمات را به مراجعه‌كنندگان خود داشته باشند.»
در بخش دوم همايش‌ جستجوي معنايي RFID، دكتر سعيد اسدي، عضو هيئت علمي دانشگاه شاهد، به ارائه مقاله‌اي با عنوان «جستجوي معنايي در وب، رويكرد نوين در بازيابي اطلاعات» پرداخت. سعيد اسدي، در آغاز سخنراني خود با اشاره به كتابخانه تخصصي فرهنگستان هنر و سيستم جديد به كار گرفته شده در آن، گفت: «اين كتابخانه به لحاظ استفاده از سيستم RFID در يك سطح به روز و جهاني قرار گرفته است و با افزوده شدن برخي امكانات ديگر، مانند دستگاه‌هاي بازگشت كتاب به صورت شبانه‌روزي مي‌توان بسيار به اين مجموعه كمك كرد.»

وي در ادامه صحبت‌هاي خود با مروري بر نظام‌هاي سنتي بازيابي اطلاعات، به بحث در اين رابطه پرداخت و اظهار داشت: «بازيابي اطلاعات دانشي به منظور تشخيص، كنترل و استفاده از اطلاعات ثبت شده است. آنچه را كه ما در كتابخانه‌ها به صورت سنتي با آن برخورد مي‌كنيم، سيستم بازيابي منابع است كه در اولين سطح از بازيابي اطلاعات قرار مي‌گيرد. دومين سطح از بازيابي اطلاعات، بازيابي اطلاعات مندرج در منبع است كه گامي فراتر از سطح نخست بوده و در سطح سوم كه مرحله‌اي جديدتر است ما به بازيابي ابرداده‌هايي مي‌پردازيم كه در مورد منابع وجود دارد.» دكتر سعيد اسدي با بيان اينكه بازيابي سنتي اطلاعات در كتابخانه‌ها از قدمت زيادي برخوردار است، تشريح كرد: «فهرست، كتاب‌شناسي، برگه‌دان، نمايه‌نامه‌ها و چكيده‌نامه‌ها از ابزارهاي بازيابي اطلاعات در سيستم‌هاي سنتي هستند. ما در نظام‌هاي سازماندهي منابع سنتي به نوعي منابع را قابل دسترس‌تر براي مخاطبان مي‌كرديم. در يك روند مشخص، ما سعي مي‌كرديم تا ابتدا استخراج اطلاعات توصيف كننده منبع، تخمين و تعيين اطلاعات توصيف‌كننده محتوا، تعيين رده و كد بازيابي اطلاعات، درج اطلاعات كتاب‌شناختي در فهرست برگه‌ها و سپس توزيع برگه‌ها در برگه‌دان‌ها داشته باشيم كه اين سيستم ضعف‌ها و قوت‌هاي خود را دارد.»

اسدي در ادامه افزود: «اين‌گونه فهرست‌نويسي و رده‌بندي سنتي مزاياي همچون يك‌دستي و استاندارد بودن و كنترل و ساختاريافتگي توسط متخصصان را داشت؛ اما عيب اين نوع بازيابي اطلاعات هم اين است كه تمركز در اين روش بر جستجوي منابع است و نه محتوا. علاوه بر اين لزوم وجود افراد متخصص، هزينه بالا و سرعت پائيني را نيز به مجموعه تحميل مي‌كند.»
وي با اشاره به شكل‌گيري علم بازيابي اطلاعات از نيمه دوم سده بيستم، تصريح كرد: «اين علم كه از نتايج استفاده از علم كامپيوتر است، از نيمه دوم سده بيستم بسيار مورد توجه قرار گرفته و مي‌توان آن را يك علم بينارشته‌اي دانست. هدف اصلي اين علم در مجموعه‌هاي بزرگ، بالا بردن سرعت و سهولت دسترسي به اطلاعات است كه روش‌ها و كاربردهاي مختلفي دارد. نخستين كاربرد اين علم در دهه 1950 ميلادي و در سيستم كتابخانه‌ها بوده است كه در دهه‌هاي بعد و به خصوص در دهه 1980 كاربرد در پايگاه‌هاي اطلاعاتي به آن اضافه و با روي كار آمدن اينترنت در دهه 1990 و 2000 كاربرد اين علم در وب به يك كاربرد اساسي تبديل شده است.»

سعيد اسدي پس از اشاره به كاربردهاي اين علم در دوره معاصر به مقايسه با نوع بازيابي اطلاعات و دسته‌بندي آن در شيوه سنتي و جديد پرداخت و گفت: «ما در قديم تنها بحث مقابله اطلاعات را داشتيم كه بسيار كند بود و كارايي بسيار كمي در جستجو داشت؛ اما در بازيابي اطلاعات جديد يكي از رويكردهاي اساسي اين علم بر اساس نمايه‌سازي است. اطلاعات و منابع با استفاده از نمايه‌سازي به كليدواژه‌ها متن شكسته مي‌شود و اين كليدواژه‌هاي متن و اطلاعات با كليدواژه‌هاي پرسش و جستجو تطبيق داده شده و جستجو بسيار سريع و دقيق‌تر مي‌شود.»
وي با تشريح نمايه‌سازي در علم بازيابي اطلاعات، اظهار داشت: «تا پيش از ايجاد محيط وب، آنچه كه وجود داشت براي ما يك تعريف سنتي بود؛ اما هم‌ اكنون، تا فوريه سال 2011 ميلادي، بيش از 16 ميليارد صفحه وب را داريم كه توسط موتورهاي جستجو نمايه‌سازي شده است.»

دكتر اسدي عضو هيئت علمي دانشگاه شاهد، در بحث تفاوت‌هاي سيستم وب با كتابخانه گفت: «ويژگي‌هاي وب بسيار متفاوت از كتابخانه است كه از جمله آن‌ها مي‌توان به حجم انبوه اطلاعات و مدارك ناهمگون در محيط وب، وجود منابع غير متني(چندرسانه‌اي)، تنوع زياد زبان/پديدآورنده/كاربر، ويژگي‌هاي ابرمتن و فراپيوند در محيط وب، بي‌ثبات بودن مجموعه منابع وب، تنوع زبان‌هاي برنامه‌نويسي، استاندارها و پروتكل‌ها، وجود وب عميق و ساختارنيافتگي وب اشاره كرد. اين ويژگي‌ها با تمام مزاياي خود؛ دسترسي به اطلاعات در وب را پيچيده مي‌سازند.»

وي با توضيح ساختارهاي كار موتورهاي جستجو، ادامه داد: «دو عامل كليدي در ساختار اين موتورها وجود دارد كه يكي ارتباط بازيابي است و ديگري اهميت منابع كه در سيستم‌هاي سنتي وجود نداشت. در اين ساختار در يك جستجوي اينترنتي، صفحه‌اي بالاترين جايگاه را به خود اختصاص مي‌دهد كه بيشترين پيوند را داشته باشد، بنابراين بيشترين مخاطب را از آن خود كرده و وزن اين صفحه و اطلاعات بالاتر رفته است.»
سعيد اسدي در پايان سخنان خود با اشاره به نقط قوت و ضعف اين موتورهاي جستجو، تصريح كرد: «نقاط قوت اين موتورهاي جستجو سرعت، خدمات رايگان، حجم زياد(جامعيت بالا) و تنوع منابع ارائه شده، هوش مصنوعي و خدمات خودكار است؛ اما عدم پوشش تمام منابع وب و دقت (مانعيت) پائين اين موتورها را نيز مي‌توان به عنوان نقاط ضعف آن‌ها مطرح كرد. بر همين اساس است كه ما وب معنايي و جستجوي معنايي را مطرح مي‌سازيم كه در آن برخي از اين ضعف‌ها همچون عدم شناخت واژه‌هاي هم معني، ابهام در واژه‌ها، عدم شناخت و تشخيص مقصود كاربر تا اندازه‌اي رفع مي‌شود و سطحي بالاتر از دسترسي به منابع و اطلاعات را در اختيار مخاطبان قرار مي‌دهد.»
در بخش پاياني اين همايش‌ نيز مهندس احمد محمدزاده، مديرعامل شركت نرم‌افزار و سخت‌افزار نوسا كه مسئوليت اجرايي سيستم RFID در كتابخانه تخصصي فرهنگستان هنر را بر عهده داشته است، به سخنراني پرداخت.

محمدزاده در صحبت‌هاي خود گفت: «من نزديك به هشت سال پيش با سيستم RFID آشنا شدم و در اين سال‌ها همايش‌ها و نشست‌هاي فراواني را در اين زمينه برگزار كرده‌ام؛ اما پروژه مربوط به كتابخانه فرهنگستان هنر كه پياده‌سازي موفقيت‌آميز نخستين سيستم RFID در ايران است از سال 1387 آغاز شد. ما اين پروژه را در همان سال 1387 تحويل داده‌ايم كه مدت آماده‌سازي مدارك و كتاب‌هاي اين كتابخانه توسط كتابداران آن توسط اين سيستم نزديك به چهار ماه به طول انجاميد كه بسيار خيره كننده است چرا كه همين كار با توجه به ميزان كتاب‌ها در يك روند سنتي، مي‌توانست نزديك به دو سال زمان‌بر باشد.»
وي همچنين افزود: «تاريخ بهره‌برداري از اين پروژه ابتداي ارديبهشت سال 1388بوده است. طي اين مدت 80 هزار نسخه از اسناد اين كتابخانه، توسط اين سيستم جديد، داراي تگ‌هاي اطلاعاتي و حافظه‌دار و آماده استفاده شده‌اند. دوستان ما در فرهنگستان هنر زحمت زيادي براي ايجاد اين سيستم جديد كشيده‌اند و اين سيستم نيز بي هيچ نقصي در اين مدت يك سال و نيم، به خوبي كار كرده است و تاثير زيادي را در جو كتابخانه و نحوه برخورد افراد داشته است.»
محمدزاده با اشاره به سيستم RFID به تشريح چگونگي و كاركردهاي مختلف اين سيستم پرداخت و اظهار داشت: «در يك سيستم RFID ما دو بخش سخت‌افزار و نرم‌افزارها را داريم. تگ‌ها، دستگاه‌هاي داده‌خوان، گيت‌هاي ورود و خروج از جمله سخت‌افزارهاي اين سيستم است و نرم‌افزارهايي براي هر كدام از اين سخت‌افزارها طراحي شده است. تگ‌ها داراي دو نوع حافظه‌دار و بدون‌حافظه هستند كه ما در فرهنگستان از نوع حافظه‌دار آن استفاده كرده‌ايم كه بسيار مناسب‌تر خواهند بود.»

وي در پايان صحبت‌هايش با بيان اينكه اكنون كتابخانه فرهنگستان هنر داراي يك استاندارد جهاني و به روز است، تصريح كرد: «در تگ‌هاي حافظه‌داري كه ما در اين سيستم استفاده كرده‌ايم، با استفاده از امواج HF كه برد مناسبي براي يك كتابخانه دارند، اطلاعات به سرعت و به راحتي در دسترس خواهد بود و شما حتي مي‌توانيد در آينده اطلاعات مربوط به اين كتاب‌ها را كه در تگ‌ها موجود است تغيير دهيد. ما همچنين مي‌توانيم كيوسك‌ها برگشت خودكار كتاب‌ها و دستگاه‌هاي جداسازي و مرتب‌سازي اسناد برگشتي را هم داشته باشيم كه البته در اين كتابخانه با توجه به فضا و هزينه بالاي اين سيستم‌ها پيشنهاد نشد؛ اما سيستم موجود در كتابخانه فرهنگستان هنر سيستمي‌ است كه در 90 درصد از كتابخانه‌هاي ديجيتالي دنيا استفاده مي‌شود.»

 
 
 

زمان انتشار: يکشنبه ٨ اسفند ١٣٨٩ - ١١:٤٥ | نسخه چاپي

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




اخبار
;