آرم فرهنگستان هنر
اخبار > روایتی مستند از زندگی حبیب‌الله صادقی در «هنرمند واحد ۵»


روایتی مستند از زندگی حبیب‌الله صادقی در «هنرمند واحد ۵»

 

«هنرمند واحد5» به کارگردانی محمدصالح حجت‌الاسلامی، مستند پرتره‌ای درباره زندگی هنری و حرفه ای زنده یاد حبیب الله صادقی، هنرمند نقاش است که مردادماه1401 درگذشت. این اثر با حضور نزدیک به 20چهره مطرح هنری به مرور ابعاد هنری و فعالیت های هنرمند مطرح دهه های اخیر پرداخته و در مرکز هنری و رسانه ای سلوک حوزه هنری تولید شده است. «جام جم» در گفت‌وگویی با محمدصالح حجت‌الاسلامی درباره شکل‌گیری ایده این مستند، دغدغه های او درباره ساخت اثر پرداخته است که در ادامه می‌خوانید.

در مورد مستند «هنرمند واحد5» توضیح بفرمایید. آیا بعد از فوت زنده یاد حبیب ا...صادقی اقدام به ساخت این مستند کردید؟

این مستند پرتره ای است از فعالیت های هنری زنده یاد حبیب الله صادقی از زمان نوجوانی شان که به هنرستان هنرهای زیبا وارد می شوند تا زمان فوت شان. حبیب ا...صادقی در رشته های مختلف هنری بسیار توانا و درعین حال پرکار بود. نقاشی، گرافیک، کاریکاتور، حجم، خوشنویسی و نوازندگی، از حوزه هایی است که ایشان در آنها فعال بود که البته در این مستند به دلیل محدودیت زمان به حوزه های فعالیتی ایشان که خیلی رسمیت نداشته نپرداختیم. من در مرکز هنری رسانه ای سلوک که از زیرمجموعه های حوزه هنری است، فعالیت و مستندسازی می کنم، درعین حال بیش از دو دهه در مقام خبرنگار و فعال فرهنگی با بسیاری از هنرمندان و ازجمله مرحوم حبیب الله صادقی ارتباط داشتم. برهمین اساس، به محض این که خبر فوت ایشان منتشر شد، تصمیمی مبنی بر ساخت اثری درباره او گرفتیم و از همان ساعات اولیه به دنبال جمع آوری مستندات تصویری درباره ایشان بودیم و برای مثال، تنها ساعاتی بعد از فوت زنده یاد حبیب ا...صادقی مصاحبه ای با مسعود شجاعی طباطبایی، مدیر مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری انجام دادیم یا در همان روزهای اول پس از فوت استاد صادقی، که بزرگداشت و نمایشگاهی از منتخب آثار زنده یاد صادقی برگزار شد به ثبت تصاویر و انجام مصاحبه هایی برای ساخت این مستند پرداختیم. در مجموع پروسه تولید و پس تولید دو ماه طول کشید.

چه انگیزه ای باعث ساخت این مستند پرتره شد؟

همان طور که پیشتر اشاره کردم، من 23-22 سال سابقه روزنامه نگاری در حوزه فرهنگ و هنر و فعالیت جدی هنری به ویژه در حوزه هنرهای تجسمی دارم. حتی در این فیلم مستند، عکسی را می بینیم از خبرنگاری که سال 83 با مرحوم صادقی که در آن زمان مدیر موزه هنرهای معاصر بودند در حال مصاحبه است که آن خبرنگار خودم هستم. درواقع سابقه کاری که با مرحوم صادقی داشتم کمک و انگیزه ای برای ساخت این اثر بود. ضمن این که ساخت اثر در مورد هنرمندان بزرگی چون حبیب الله صادقی مورد توجه بسیاری از مستندسازان بوده و هست.

با علم به این که حبیب ا...صادقی فوت کرده  در بیان ویژگی های مثبت شان غلو نکردید؟

ما از ابتدا تصمیم مان این بود که چیزی خارج از خود مرحوم صادقی بیان نکنیم یا صرفا با تلاشی مضاعف، ابعاد معنوی و ارزش مداری نقاشی های شان را برجسته نکنیم. حتی در اولین پلان فیلم مان هم یک اثر انتزاعی از ایشان را نشان می دهیم؛ به این دلیل که بگوییم مرحوم صادقی آثار انتزاعی و حتی انتقادی هم کار می کردند. ما هنرمند واحد 5 را از زندگی حرفه ای حبیب الله صادقی ساختیم که خود به قدر کافی گویاست که چه شخصیتی بوده و برای نشان دادن جان و جهان این هنرمند هیچ توضیح اضافه نداده ایم. حتی به شخصه در طول تولید این مستند به این نتیجه رسیدم که ذهن مرحوم صادقی دائم الخلق بوده و مدام تراوشات ذهنی اش را در هر قالبی که مناسب آن بوده پیاده می کرده است. یعنی اگر لازم بود ذهنیاتش را در قالب کاریکاتور ترسیم می کرده، اگر لازم بود در قالب گرافیک و... یا بعضا ترکیبی از قالب های هنری متنوع را در یک اثرش می بینیم. در آخرین اثر ایشان که مشهور به اثر 100متری است، بسیاری از ژانرهای هنری مشهود است. برای خلق این اثر مرحوم صادقی دو سال حدودا روزانه 10 ساعت می ایستاد و در عین مشکلات جسمی که داشت قلم می زد و کار می کرد.

آیا زمانی که فیلم را می ساختید به مخاطبان و این که از چه نوعی باشند، فکر می کردید؟

تدوین نهایی را براساس یک روایت منسجم و جذاب تنظیم کردیم که مخاطب طی تماشای فیلم خسته نشود. از آنجا که معتقدیم در دوره ای به سر می بریم که هر مخاطبی که به تماشای مستندی درباره حبیب الله صادقی می نشیند باهوش و آگاه است، شرح و بسط آنچنانی روی خیلی از موضوعات انجام ندادیم و به اشارات و نشانه هایی در بخش هایی از فیلم بسنده کردیم. مثلا در جایی از فیلم، دختر مرحوم صادقی می گوید پدرم من را در ماشین روی پایش می نشاند و همزمان اتود هم می زد یا پسرشان صحبت هایی در مورد پدرشان می کنند. در ساخت فیلم فکر کردیم مخاطب از همین چند جمله متوجه خانواده دوستی مرحوم صادقی می شود و دیگر لزومی ندارد انبوهی از خاطرات شخصی ایشان را در فیلم بگنجانیم.

در جریان تحقیق روی زندگی ایشان چه فرآیندی را پشت سر گذاشتید؟

در این مستند حدودا 23 گفت وگو با هنرمندان مختلف درباره مرحوم صادقی گرفتیم. این گفت وگوها به نوعی تاریخ شفاهی هم محسوب می شد و درعین حال در برخی از آنها تحلیل و پیشنهاد است. ضمن این که این گفت وگوها را به مستنداتی مجهز کردیم که اگر حرف و ادعایی در این فیلم است حتما سندی قابل ارجاع برای آن فراهم شود. این جمع هنرمندان یا همکلاسی ایشان در هنرستان و دانشگاه یا همکاران شان در حوزه هنری و موزه هنرهای معاصر تهران و... یا از شاگردان ایشان بودند. مرحوم صادقی نه خودش انسان کوچکی بود نه کسانی که در اطراف شان به عنوان دوست و همکار حضور داشتند. تمام اطرافیان ایشان در جایگاه برجسته و از صاحب نظران فرهنگ و هنر این مرز و بوم هستند. این جایگاه صرفا جایگاهی مدیریتی و دولتی نیست و اگر ما با این دوستان (هرچند امروز برخی از آنها در سمتی مدیریتی قرار دارند) صحبت کرده ایم به واسطه هنرمند بودن و نسبتی است که با مرحوم صادقی داشتند. در مجموعه گفت وگوهایی که انجام دادیم فقط احسان آقایی، مدیر سابق موزه هنرهای معاصر تهران است که از هم دوره ای های مرحوم صادقی یا شاگردانش نیست اما ما با ایشان به عنوان کارشناس هنری و کسی که در محیط کاری با مرحوم صادقی آشنا بودند گفت وگو کردیم.

«هنرمند واحد 5» که بود؟

مرحوم حبیب ا...صادقی با مراکز و نهادهای مختلفی همکاری می کردند. در کنار تمام این مراکز یک آتلیه شخصی در ساختمانی واقع در یکی از کوچه های خیابان انقلاب هم داشتند که جالب است بدانید در آن ساختمان چند نفر از هنرمندان هم دوره و البته شاخص آتلیه و دفتر دارند. یعنی ساختمان هنر در کوچه مهارت واقع در خیابان انقلاب، ساختمانی است پر از هنرمند و واحد5 این ساختمان آتلیه مرحوم صادقی است که خیلی هم خاص است؛ از این منظر که در این آتلیه پرسابقه امکانات رفاهی خیلی کمی وجود دارد و بیش از هرچیز آنچه به چشم می خورد رنگ است و قلم مو و بوم. فضای این آتلیه به قدری جذاب است که همیشه با خودم فکر می کنم کاش با همین شکل و شمایلی که دارد تبدیل به موزه شود. در آتلیه واحد5 مخاطب استقلال مرحوم صادقی را به چشم می بیند و شاهد است که چطور در عین همکاری با مراکز گوناگون فرهنگی هنری استقلال فکری و حرفه ای خودش را حفظ کرده است.

 
 
 

زمان انتشار: يکشنبه ٤ دی ١٤٠١ - ١٦:٠٨ | نسخه چاپي

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر:
 

خروج




اخبار
;