صفحه اصلی آر اس اس ارتباط با ما    
تازه های خبری
آخرین گزارش ها
اخبار
اخبار موسسات و زیرمجموعه ها
اخبار > بزرگداشت عبدالحسين زرين كوب در تاجيكستان برگزار شد


 
  بزرگداشت عبدالحسين زرين كوب در تاجيكستان برگزار شد
 

 
نشست علمي‌«به ياد استاد عبدالحسين زرين كوب» با همكاري رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي‌ايران و دانشگاه آموزگاري تاجيكستان بيست و هشتم اسفند، با حضور جمعي از استادان دانشگاه آموزگاري، دانشگاه ملي و آكادمي‌علوم تاجيكستان برگزار شد.

اين نشست علمي ‌با سخنراني دكتر طاهر ستاراف، معاون اول دانشگاه آموزگاري، آغاز شد. پس از آن دكتر اردوش، رايزن فرهنگي ايران، با ابراز خوشحالي از برگزاري اين بزرگداشت گفت: «شايد از اين طريق گوشه‌اي از حق بسياري كه اين بزرگ فقيد برگردن اين دانش آموخته كوچك تاريخ و دوستدار ادبيات و شيفته عرفان دارد، ادا شود.»

در ادامه رايزن فرهنگي ايران، ضمن اشاره به صفات نيك استاد زرين كوب، در خصوص خدمات شايان علمي‌ايشان گفت: «صدها دانشجو در رشته‌هاي مختلف تاريخ، ادبيات و عرفان در محضر درس استاد حضور داشتند و از دانش دريايي او علم آموختند. هزاران هزار دانش پژوه بر خوان رنگين و پرنعمت آثار فاخر او نشسته‌اند و لقمه برمي‌دارند.»

رايزن فرهنگي كشورمان، در پايان اظهار اميدواري كرد كه اين نشست نقطه آغازي براي برگزاري نشست‌هاي علمي‌ديگر از اين جنس باشد.

سخنران بعدي اين نشست، دكتر وفا ايلباي زاده، استاد دانشگاه آموزگاري تاجيكستان بود كه درباره «انديشه‌هاي عبدالحسين زرين كوب درباره ماهيت و تعريف شعر»سخن گفت.

وي درباره عبدالحسين زرين كوب گفت: «وقتي كه نام عبدالحسين زرين كوب را به زبان مي‌آوريم پيش روي ما چهره دانشمندي حضور مي‌كند كه با توان و دانش عميق خود سيري در زاويه‌هاي ادبيات و فرهنگ فارسي تاجيكي، و عالم كرده است كه در نتيجه، جستجوهاي موشكافانه، تدقيقات سودمندي به روش خاص علمي، به يادگار گذاشته است.»

استاد دانشگاه آموزگاري، صدرالدين عيني، در بخش ديگري از اين مراسم گفت: «عبدالحسين زرين كوب درباره ماهيت و تعريف شعر انديشه‌هاي خيلي جالب به يادگار گذاشته است. اين انديشه‌ها از بررسي جدي محقق عايد به تعريف شعر، كه شعرشناسان دوره كلاسيك ادبيات فارسي تاجيكي، از جمله: ابوعلي سينا، خوارزمي، شمس قيص رازي و دانشمندان و نظريه پردازان اروپا از جمله هگل، لمارتين، مارمونتيل، والتر و ديگران بيان داشته اند، پديد آمده است.»

وي در ادامه ضمن تعريف شعر از ديدگاه‌هاي مختلف از نظر دانشمندان از جمله ولتر، شكسپير و ديگران به نقل از استاد زرين كوب، اشاره كرده و گفت: «اگر بگويم تعريف شعر مطلقاً ممتنع نباشد، تعريف آن به شكل جامع، صحيح و واقعي كار بسيار دشواري خواهد بود. استاد زرين كوب پس از آوردن اين گونه تعريف‌ها از شعر اينچنين مي‌گويد، به خوبي مي‌توان دريافت كه ايراد تعريف شعر تا چه اندازه صاحب نظران را در تنگناي انديشه فرو داشته است و شاعر را مجبور كرده است به اينگونه سخنان مهم و ادراك ناپذير، خود را قانع و خرسند كند.»

وي در پايان سخنان خود اظهار داشت: «در انديشه عبدالحسين زرين كوب، شعر داراي ماده و صورت است.‌ ماده آن معني و مفهومي‌است،‌كه اساس شعر محسوب مي‌شود، و صورت آن وزرن و آهنگي است كه شعر را از صورت‌هاي ديگر سخن جدا مي‌كند، تركيب اين صورت و ماده است، كه اساس شعر را مي‌سازد.»

در ادامه خدايي شريف، استاد دانشگاه ملي تاجيكستان، سخنان خود را با موضوع «نظر زرين كوب درباره نخستين نمونه شعر دري» آغاز كرد و گفت: «تجربه تاريخي ملل جهان بيانگر آن است كه زبان و ادبيات (ادب هنري) هر قوم و ملتي هم‌زمان پيدا شده و رشد و تكامل مي‌يابند. به عبارت دقيق تر، زبان نوشتاري در آغاز موجوديت در مقام فراگير حدود معلوم سياسي و فرهنگي توسط ادبيات به عنوان مجموعه‌اي فرهنگي حضور خود را در جامعه عرضه مي‌دارد.»

استاد دانشگاه ملي، در خصوص نخستين شاعر پارسي‌گوي بيان داشت: «انديشه جستجوي نخستين شاعر پارسي‌گوي، به بحث نخستين گوينده شعر، نخستين آفرينش اشياء و... مي‌رسد. اين طريق انديشه در تعليمات ماركسيستي نيز معمول بود، كه بنيان‌گذاران اين جريان، بنيان‌گذار ادبيات هر دوه و زماني را جستجو مي‌كردند. انديشه صحيح اين است، كه پيدايش شعر و رشد آن عامل‌هاي اجتماعي و ذوق و هنر بنيادي يك قوم و ملت است، و ويژگي تدريجي تكامل خود را دارد.»

وي در پايان سخنان خود اظهار داشت: «پيدايش و آغاز انكشاف شعر پارسي دري نيز از خصوصيت زماني برخوردار است و مانند هر جريان ديگر ذوقي و هنري، داراي مراحل آغاز و انكشاف است. شعر پارسي دري با رشد اين زبان، پيوندي با هنرهاي مردمي‌و سنتي پهلوي ايراني، و در مرحله معين با ادبيات عرب داشته است.»

سپس دكتر ايران زاده، استاد اعزامي‌از وزارت علوم، تحقيقات و فناوري كشورمان، با طرح «روش تحقيق و هنر نويسندگي مرحوم زرين كوب»، او را پركارترين، ‌جدي‌ترين و سخت كوش‌ترين اديب، مورخ و منتقد توانا و نويسنده هنرشناس و پژوهنده فرهنگ درخشان ايران اسلامي ‌در دوره معاصر معرفي كرد. او يادآور شد: «از زنده ياد زرين كوب، پانزده اثر به صورت كتاب، 306 مقاله به زبان فارسي و 17 مقاله به زبان‌هاي خارجي و 19 قطعه شعر به يادگار مانده است.»

دكتر ايران زاده در ادامه خاطر نشان كرد: «استاد زرين كوب، از زمره كساني است كه به چند زبان‌ زنده دنيا تسلط و آشنايي كافي و ژرف داشت، در علوم قديم متبحر بود و از دانش‌هاي جديد بي نياز نبود، از بررسي آثار اديب زنده ياد به علاقه ژرف او به تاريخ و عرفان و ادب فارسي پي مي‌بريم و از دانش او در بررسي‌هاي روان شناسانه و جامعه شناسانه آثار، شگفت زده مي‌شويم.»

او در پايان سخنان خود ضمن اشاره به كتاب «پير گنجه در جستجوي ناكجا آباد» تصريح كرد: «آثار زرين كوب در دوره معاصر از جمله پژوهش‌هاي بين رشته است كه در آن، نقد تطبيقي، بررسي تاريخي، سير انديشه و عرفان، جايگاه ممتازي دارد.»

دكتر عمل صفر، رئيس دانشگاه ملي تاجيكستان، سخنران بعدي اين نشست بود. وي به خاطرات به يادماندني خود در ديدار و ملاقات كوتاه با استاد زرين كوب در ايران اشاره كرد و گفت: «در سال 1983 ميلادي هنگامي‌كه براي كرسي زبان و ادبيات فارسي ادبيات معاصر ايران در دانشگاه مشغول به تحصيل بودم، سعادت داشتم از نزديك با اين دانشمند فقيد و عالم بزرگ ملاقات كنم.»

آخرين سخنران اين نشست دكتر باي مراد شريف اف، استاد دانشگاه ملي تاجيكستان بود.

وي سخنان خود را با موضوع «تحول تاريخ نقد ادبي از نظر زرين كوب»، آغاز كرد و گفت: «علامه عبدالحسين زرين كوب، از زمره محققان و دانشمنداني است كه در پژوهش ادبيات فارسي،‌عرفان، تصوف، ادبيات شناسي، نقد ادبي، تاريخ و فلسفه در سده بيستم نظير ندارد. تنها ذكر اجمالي آثار اين دانشمند فقيد خود گواهيست از درجه بلند مرتبه و فضيلت سخن سنجي او.»

باي مراد شريف اف، ضمن اشاره به آموزش افكار ادبي و تنقيد سخنوران و سخن شناسان پيشين و معاصر اظهار داشت: «معين كردن نظر زيبايي شناسي شاعران، تعيين كردن معيارهاي نقد كلام بديع در رويه و مكتب‌هاي مختلف ادبي، از مسايلي به شمار مي‌رود كه طي صدساله اخير، مورد پژوهش محققان زيادي قرار گرفته است. مسئله ذكر شده دقت محققان غربي و روسي را نسبت به سخن شناسان مشرق زمين بيشتر جلب كرده است، ولي در شرق، تحقيقات از همه جهت مكمل و عالمانه،‌كتابي است كه پنجاه سال قبل، يعني سال 1338 شمسي برابر با 1959 ميلادي از جانب عبدالحسين زرين كوب، منتشر شده است.»

وي افزود: «اين تحقيقات بعد از شانزده سال در دو جلد با فرا گرفتن افكار ابدي و تنقيدي در غرب و روسيه نيز چاپ شده است كه براي آگاهي حاصل كردن از شيوه‌هاي مختلف سخن شناسي و نقد كلام بديع تاكنون بهترين دستور تعليمي‌ محسوب مي‌شود.»

وي در پايان سخنان خود، پيشنهاد كرد تدقيقات پر ارزش شادروان عبدالحسين زرين كوب به خط سريليك براي متخصصان ادبيات تاجيكستان منتشر شود تا نظر دقيق‌تري نسبت به تاريخ نقد ادبي از نظر دكتر عبدالحسين زرين كوب در موضوعات معين حاصل شود.

 

   زمان انتشار: چهارشنبه ٥ خرداد ١٣٨٩ - ١١:٠٧ | نسخه چاپي

خروج




کلیه حقوق متعلق به این پورتال برای فرهنگستان هنر محفوظ است.