صفحه اصلی آر اس اس ارتباط با ما    
تازه های خبری
آخرین گزارش ها
اخبار
اخبار موسسات و زیرمجموعه ها
اخبار > خيالي سازي در هنرهاي مردمي و تاريخ مهاجران كمال الملك از ايران


 
  خيالي سازي در هنرهاي مردمي و تاريخ مهاجران كمال الملك از ايران
 

سومين جلسة کارگاه تخصصي "مروري بر هنرهاي مردمي ايران" با حضور «هادي سيف»، دانشجويان و علاقه‌مندان به اين مبحث، در محل پژوهشکدة هنر برگزار شد.

به گزارش روابط عمومي فرهنگستان هنر، هادي سيف در اين جلسه درباره روند تکامل هنرهاي مردمي و دلايل رواج هنرهاي خيالي‌سازي سخنراني کرد. وي با ذکر تاريخچه مختصري از اين هنرها در اواخر دوران زنديه و قاجاريه و بعد از آن، اظهار داشت: «پس از مرگ كريم‌خان، آشوب‌هاي داخلي سبب ركود هنرهاي ايران مي‌شود. اما به مرور از دوره فتحعلي‌شاه قاجار، هنرها دوباره رونق مي‌گيرند و اشراف ايراني به تقليد از فرنگي‌ها در قصرهاي خود آثار نقاشي و پرتره‌هاي شخصي را نمايش مي‌دهند. اما رونق هنر تنها به دربار محدود نمي‌شود و هنرهاي مردمي نيز مسير گسترش خود را مي‌پيمايند. شخص فتحعلي‌شاه چنانكه بايد به هنرها اهميت نمي‌داد ولي بخشي از هنرهايي كه در دوره زنديه رشد كرده‌اند، در دوره قاجار هم، به همان نسبت مطرح مي‌شوند.»

هادي سيف، در ادامة بحث تاريخچة هنرهاي مردمي ايران، هنر دوره ناصرالدين‌شاه را به دو دورة زماني تقسيم كرد: «در نيمه اول حكومت ناصري هنرهاي ايراني زمينه رشد دارند اما اين رشد و فضيلت با نام و رقم هنرمندان به‌وجود آورنده آثار همراه نيست. در نيمه دوم حكومت ناصري که به عصر بيداري معروف است، رفت و آمد به فرنگ امتياز محسوب مي‌شود. در اين دوره مدرسه نقاشي و نقاشي‌خانه مباركه تشكيل مي‌شود كه زمينه بروز استعدادها را مهيا مي‌كند. در اين دوره نقاشان بسيار مهمي داريم كه به پيروي و تقليد از هنرهاي اروپايي مي‌پرداختند، اين هنرمندان بيشتر عكاس ـ نقاش هستند. اما اين به‌معني اين نيست كه در اين دوره هنرهاي مردمي نداريم. به‌عنوان مثال گچ‌بران ايراني مدل‌ها را از فرنگ اقتباس مي‌کردند و با عناصري چون گل مينا، نرگس و خوشه‌هاي انگور مي‌آراستند و با اين كار عطر هنر ايراني را مي‌پراكندند.»

هادي سيف در ادامه سخن خود، نفوذ گسترده فرنگي‌مأبي در ايران را مانعي بر سر راه رشد هنرهاي مردمي ندانسته و دربارة چاپ سنگي و تأثيرات آن عنوان کردند: «براي اولين بار چاپ سنگي در تبريز و سپس در دارالخلافه تهران، آغاز مي‌شود. همچنين عده‌اي از تجار ايراني ساكن هند، نقاشي از داستان‌هاي شاهنامه را به شيوه چاپ سنگي به هنرمندان ايراني سفارش مي‌دهند. در نتيجه هنر سياه‌قلم موردتوجه قرار مي‌گيرد. چاپ سنگي يكي از مهمترين علل رواج هنر خيالي‌سازي نزد مردم كوچه و بازار است. سياه قلم، سبب شد تا عده‌اي از هنرمندان شروع به كار كردن بر قصه‌هاي شاهنامه كردند. چون قصه‌هاي شاهنامه قابليت تصويرسازي را براي نقاشي داشت.»

سيف، از ايجاد دارالصنايع ناصري در دوره ناصرالدين شاه به‌عنوان عامل ديگري براي رواج هنر خيالي‌سازي در ايران نام برد و ادامه داد: «با گردهمايي و دعوت از هنرمندان در اين مكان، در اين دوره نقاشي چنان رواج مي‌يابد كه در جعبه‌هاي آرايشي و قلم‌دان‌ها و ساير لوازم زندگي نيز نقش گل و مرغ كار مي‌شود.»

هادي سيف سپس به وضعيت هنرهاي مردمي در دوران انقلاب مشروطه پرداخت و ادامه داد: «در دوره انقلاب مشروطيت، هنر به نسبت گذشته از رونق کمتري برخوردار است و حتي كمال‌الملك هم از ايران مهاجرت مي‌كند. اما در اين دوره نام هنرمندان بر روي آثارشان حك مي‌شود. مثل آثار مصطفي شيرازي كه آخرين نسل از نقاشان روي كاشي بوده و او جد عليرضا قوللر آغاسي است.»

در ادامه جلسه، سيف ضمن نقل داستان‌هايي از عليرضا قوللر آغاسي استاد نقاشي روي كاشي، قلمدان، سياه قلم و گل و مرغ و جانشينان وي و محمد مدبر به حساسيت حكومت رضاخان نسبت به اين هنر اشاره کرده و تصريح كرد: «حسين قوللر تابلويي به نام دارالخلافه مختار مي‌كشد كه در آن سران حكومت پهلوي اول را در داخل يك ديگ تصوير مي‌كند و از آن موقع حكومت وقت به اين آثار حساس مي‌شود».

بنابراين گزارش، در پايان جلسه بخشي از فيلم مستند مدرسه چهارباغ اصفهان، درباره هنر قلمزني كار شده روي در اين مسجد براي حاضرين نمايش داده شد.

 

   زمان انتشار: سه شنبه ١٨ بهمن ١٣٩٠ - ١٣:١٦ | نسخه چاپي

خروج




کلیه حقوق متعلق به این پورتال برای فرهنگستان هنر محفوظ است.