صفحه اصلی آر اس اس ارتباط با ما    
تازه های خبری
آخرین گزارش ها
اخبار
اخبار موسسات و زیرمجموعه ها
اخبار > دكتر جليل تجليل: شعر شيراز را در سرزمين‌هاي شرق جايگاهي است


  نشست همايش «ادبيات و زبان شناسي» گردهمايي مكتب شيراز در تهران پايان يافت
  دكتر جليل تجليل: شعر شيراز را در سرزمين‌هاي شرق جايگاهي است
 

 

آخرين نشست همايش «ادبيات و زبان شناسي» گردهمايي مكتب شيراز با سخنان دكتر جليل تجليل و با ارائه مقالاتي از استادان و انديشمندان ادبيات فارسي، پنج شنبه چهاردهم آذرماه، در مركز هنر پژوهي نقش جهان در تهران برپا شد.

به گزارش روابط عمومي گردهمايي مكتب شيراز، دكتر جليل تجليل، در آخرين نشست همايش «ادبيات و زبان شناسي» گفت: «چند سال پيش فرهنگستان هنر، مكتب اصفهان را مورد نظر داشت و حالا به بررسي مكتب شيراز مي‌پردازد. شعر شيراز را در هند و سرزمين‌هاي شرق جايگاهي است.»

دكتر تجليل به عرفي شيرازي، شاعري از مكتب شيراز اشاره كرد و گفت: «شعر نامدار عرفي شيرازي، در جهان درخشيده است. كالبد شكافي استعاره‌ها، تشبيه‌ها، جناس‌ها و قافيه‌ها، موسيقي دروني و عروضي و گرفتن بهترين وزن‌ها از كارهاي اين شاعر است كه گشايشگر سبك هندي است.»

دكتر صدرالدين عيني، ميهمان اين همايش، از كشور تاجيكستان نيز گفت: «در ظرف اين چند روز، سخنراني‌هاي مختلفي را گوش كرديم؛ اما چرا از حضور استادان بزرگ ايران در زمينه ادبيات، مثل دكتر تجليل، در اين همايش استفاده نشد تا ما بيشتر سود بجوييم؛ چرا كه استاداني چون او، راهنماي خوبي براي ما هستند و بايد اين گفتارها، براي جوان‌ها راهنما باقي بمانند.»

دكتر نجم الدين جباري، استاديار دانشگاه كردستان، با ارائه مقاله «تأثير اقليم فارس بر جهان نگري سعدي» به نقش جغرافيايي اقليم فارس و اوضاع متغير سياسي و اجتماعي اين اقليم، بر جهان‌بيني و شعر سعدي پرداخت.»

جباري در ادامه افزود: «مقبوليت سريع كتاب «گلستان سعدي» در ميان اقوام اروپايي حكايت از اين است كه گفته‌هاي سعدي، جهاني هستند و براي تمام انسان‌ها در هر زمان و مكان، جذاب و شنيدني است كه تأثير پذيري نامداراني چون لافونتن، ولتر و آراگون، مؤيد اين گفته‌هاست.»

دكتر جباري، درباره شادي و تسامح در شعرهاي سعدي، اشاره مي‌كند كه بي تأثير از اقليم فارس و شرايط اجتماعي و سياسي اين اقليم نبوده است: «موقعيت جغرافيايي اين ايالت و برخورد هر روزه ساكنانش با فرهنگ‌هاي متنوع و سليقه‌هاي مختلف و پيروان دين‌هاي گوناگون، نقش به سزايي در تسامح مردم فارس و تلطيف ديدگاه‌ها و پرورش جهان نگري آنان داشته است؛ چنانكه همين جهان نگري، باعث شده تعصب‌هاي نابه‌جا مجال رشد نيابد؛ در عوض، انديشه‌هايي در آنجا بيايد كه افق‌هايش تا دور دست‌هاي جهان را در نوردد. طبيعي است كه در چنين اقليمي، شاعر و نويسنده‌اي گران‌سنگ چون سعدي برخيزد و فرازماني، فرامكاني و فرا آئيني بينديشد. به گونه‌اي كه در هيچ دوره‌اي به سخن او غبار زمان ننشيند و همچنان تر و تازه به جلوه‌گري بپردازد.»

«فلسفه اخلاق سعدي و تضاد آن با اخلاق مدرن»، عنوان مقاله‌اي از دكتر منا علي مددي و عيسي امن‌خاني بود كه به وجهه نظرپردازي سعدي در زمينه اخلاق اشاره داشت: «با آغاز دوران دوران‌ساز انقلاب مشروطيت، اخلاقيات ارائه شده سعدي، مورد انتقاد برخي روشنفكران و مستشرقاني چون، ادوارد براون، قرار گرفت و اين اخلاقيات در تضاد با اخلاقيات مدرن دانسته شده.» علي مددي در سخنان خود به پاره‌اي از اين تضادهاي بنيادين اخلاق ارائه شده سعدي و اخلاق مدرن، اشاره كرد.

«حافظ و غالب» مقاله‌اي از عبدالله واثق عباسي، استاديار دانشگاه سيستان و بلوچستان بود كه به تأثير شعر حافظ بر اغلب غزل سرايان پس از خواجه، چه در ايران و چه در خارج از مرزهاي ايران پرداخت.

وي درباره تأثير شعر حافظ بر اشعار غالب دهلوي گفت: «غالب دهلوي يكي از سرآمدان سبك هندي است كه بسيار از غزل‌هاي حافظ تأثير پذيرفته است. چه به لحاظ عروضي و آهنگ شعري و چه به جهت خيال‌انگيزي و مضمون آفريني. همچنين، تأثير حافظ بر غالب دهلوي به لحاظ زبان و اسلوب بيان، طرز تفكر، انديشه‌هاي حكمي ‌و فلسفي، مضامين و تركيبات مشترك و مشرب عرفاني كه جنبه‌هاي عمومي‌زبان را بايستگي مي‌بخشد، بسيار زياد است.»

در نشست پاياني همايش «ادبيات و زبان شناسي»، دكتر تيمور قادري استاد دانشگاه بوعلي سينا، مقاله «متون فارسي ميانه و ردپاي آن‌ها در آثار شعرا و نويسندگان قرن هفتم شيراز» را ارائه داد.

«خطه فارس، گهواره گويش جنوب غربي ايران ميانه؛ يعني متون فارسي ميانه (پهلوي) و كتيبه‌هاي پهلوي و اشكاني است. از اين گويش دست كم 52 اثر مكتوب (در حوزه دين، تاريخ، اخلاق، حقوق و جغرافيا) به خط پهلوي باقي مانده است. ردپاي مضامين، واژه‌ها و عبارات ادبي اين گويش در آثار شعراي قرن هفتم (خاصه سعدي و حافظ) پيداست. در حوزه نوشتارهاي اندرزي-اخلاقي نگارندگان اين قرن، از جمله خود سعدي، بسياري از اندرزها و گفته‌هاي كوتاه و بلند عصر ايران ميانه را در آثار خود به كار برده‌اند، اما بسياري از اين واژه‌ها و عبارات در اين دوره، تحولات آوايي، صرفي و حتي معنايي را پشت سر گذاشته‌اند.

اين بررسي، نه‌تنها پيوستگي زباني را نشان مي‌دهد؛ بلكه پيوستگي فرهنگي را در اين پرتو به نمايش مي‌گذارد كه خود حلقه اي، از هويتي ايراني است.»

دكتر طاهره صادقي تحصيلي، استاديار دانشگاه لرستان، مقاله‌اي با عنوان «سيري در انديشه و هنر شعري جهان‌ ملك‌ خاتون» كه از سخن سرايان فارس در قرن هشتم بوده است، ارائه داد.

«به گفته تذكره نويسان، جهان‌ملك خاتون، معاصر حافظ بوده و با وي مباحثه و مناظره و حتي مطالباتي داشته است. به هر حال، او با شهامت و جسارت، هنر خود را از حصار خانه به عرصه اجتماع آورد و صداقت و صراحت لهجه و لحن زنانه سبب شد تا او را «مارسلين» ايران لقب دهند. جنبه‌هاي هنري اشعار او اعم از علم بيان و بديع و زبان ادبي و خلاقيت‌هاي ادبي، در تبيين و تثبيت شعر و در تاريخ ادبيات فارسي سهم بزرگي دارد.

 

   زمان انتشار: شنبه ١٦ آذر ١٣٨٧ - ١١:٥٩ | نسخه چاپي

خروج




کلیه حقوق متعلق به این پورتال برای فرهنگستان هنر محفوظ است.