صفحه اصلی آر اس اس ارتباط با ما    
تازه های خبری
آخرین گزارش ها
اخبار
اخبار موسسات و زیرمجموعه ها
اخبار > فرش براي مردم ما آغاز يک زندگي است


  بزرگداشت استاد «محسن محسني» با استقبال هنرمندان و مخاطبان برگزار شد
  فرش براي مردم ما آغاز يک زندگي است
 

 
روزگذشته اختتاميه نمايشگاه «طرح و نقش فرش ايران» همراه با بزرگداشت استاد «محسن محسني» در محل سينماتک موزه هنرهاي معاصر تهران برگزار شد.

به گزارش روابط عمومي‌فرهنگستان هنر، در ابتداي اين مراسم که با استقبال خوب مخاطبان و متخصصان اين رشته روبرو گشته بود، دکتر محمد علي رجبي، دبير نمايشگاه «طرح و نقش فرش ايران»، به چگونگي برگزاري اين نمايشگاه پرداخت.

محمد علي رجبي در ابتداي سخنان خود با اشاره به اينکه استاد محسني، عمر شريف خود را وقف هنر فرش كرده است، گفت: «فرهنگستان هنر به عنوان عالي‌ترين مقام فرهنگي- هنري کشور، وظيفه رسيدگي به امور بنيادي در زمينه فرهنگ را دارد. در اين سازمان گروه‌هاي مختلفي وجود دارد، يکي از اين گروه‌ها، گروه هنرهاي سنتي است كه سرپرستي آن را دکتر مجيد شريف زاده برعهده دارد. يكي از كارهاي اين گروه تشكيل دبيرخانه «هنرهاي از ياد رفته ايران» است که در زمان کوتاه تاسيس خود کارهاي زيادي را انجام داده است که از نمونه‌هاي آن مي‌توان به اين نمايشگاه و بزرگداشت اشاره کرد.»

دبير نمايشگاه «طرح و نقش فرش ايران» در ادامه افزود: «اين نمايشگاه يک نمايشگاه خاص بوده و نخستين نمايشگاه جامع «طرح و نقش فرش» ايران است. ما تاکنون نمايشگاه مستقلي در اين زمينه و با اين سطح در کشور نداشته ايم. در اين نمايشگاه آثاري مربوط به 130 سال پيش به نمايش درآمده است که پيدا کردن اين نقوش، با وجود همکاري خوب هنرمندان و مؤسسات مربوط، کار بسيار مشکلي بوده است. مي‌توانم بگويم که اگر جداي از نام فرهنگستان هنر، نام استاد«محسني» نمي‌بود، موفق به برپايي اين نمايشگاه نمي‌شديم.»

وي همچنين با بيان اينکه اميدواريم اين نمايشگاه نقطه آغازي براي يک حرکت بزرگ فرهنگي باشد، اظهار داشت: «هدف اصلي ما اين است که نگذاريم فرهنگمان مورد غفلت و فراموشي واقع شود و آنچه که در حال از ياد رفتن است، مورد بازبيني و حمايت قرار گيرد، چرا که ما ملتي هستيم که همواره در تمامي‌دوره‌ها اهل معنا و معنويت بوده‌ايم. ما ملتي با تاريخ پرافتخاري هستيم که هميشه چهره‌هاي مينوي را در آثارمان تجلي داده‌ايم که يک نمونه آن «فرش» است که تجلي عرش در زير پاي ماست. فرش ايراني يک وادي مقدس را در زير پا ايجاد کرده است.»

رجبي با اشاره طرح و نقش فرش ايران، تشريح کرد: «فرش در دست نقاشان و طراحان بزرگ ما با حکمت درآميخت و آيينه تمام نماي آن شد. اين هنر متعالي با وجود نقوش بسيار متکثر، وحدتي بسيار قوي و آشکار را نشان مي‌دهد.»

وي در ادامه سخنان خود گفت: «اين هنرها ساده به دست نيامده و هنرمندان آن‌ها بسيار زحمت کشيده اند. گذشته پايگاه آينده است، انسان اکنون زده، انساني بي تاريخ است. کساني که معتقداند که هنر و فرهنگ ما بي هيچ تعلقي به گذشته، بايد نشانگر همان حال امروزين ما باشد، تاريخ ندارند. چرا که آن‌ها فردا جزو گذشته هستند.» محمد علي رجبي، همچنين با بيان اينکه، طرح و نقش فرش يکي از شاخه‌هاي نقاشي ايراني است که مورد فراموشي قرار گرفته، گفت: «البته اين هنر هنري مستقل از فرش و نقاشي است.»

وي همچنين با اشاره به برخورد نامناسب برخي از روزنامه‌ها، بيان داشت: «هنرهاي قديم هنرهاي گذشته نيست، هنر ما براي هميشه حرف زده است و ناگفته‌هاي زيادي براي آينده دارد و ما هر روز در زمان خودمان بايد ناگفته‌هاي بسياري را کشف کنيم و حرفي جديد داشته باشيم. ما به اين هنر، هنر نو و معاصر مي‌گوييم.»

وي در پايان سخنان خود گفت: «هميشه بزرگداشت‌ها مجالي براي رفع خستگي بزرگان بوده است اما ما در اين نمايشگاه بيشتر استاد محسني را خسته کرده‌ايم؛ چرا كه بحث، بسيار تخصصي بود و ايشان هم لطف خود را از ما دريغ نکردند.»

سپس در ادامه اين مراسم دکتر مجيد شريف زاده، رئيس کميته هنرهاي سنتي فرهنگستان هنر، با خواندن متني ادبي سخنان خود را آغاز کرده و سپس با بيان اينکه استاد «محسني» پير و راهبر ماست، گفت: «آنچه که امروز اتفاق مي‌افتد عرض ادبي به اين پير و استاد هنر است که ما پيرو او بوده‌ايم و ايشان همواره با تازيانه همت، ما را به راه آورده است.» وي در ادامه با اشاره به اينکه استاد محسني در همه حال باعث خير و برکت بوده است، افزود: «استاد محسني در حوزه‌هاي مختلف خصوصاً فرش ايراني بسيار تاثيرگذار بوده‌اند، چه در زماني که فرش کرمان را احياء کرده اند و چه در زماني که تحت نظارت و هدايت ايشان فرش شيخ صفي را بازبافي مي‌کرديم و اين اتفاق تاريخي رخ داد و تا به امروز که اين فرش در بقعه شيخ صفي پهن گشته است، همواره تحت حمايت و هدايت اين استاد بوده‌ايم.»

دکتر حسين ياوري نيز در ادامه با اشاره به صحبت‌هاي دکتر رجبي، گفت: «اين استادان که امروز از آن‌ها تقدير مي‌کنيم در زمينه هنر رنج کشيده‌اند و اين رنج، رنج مقدسي بوده است. دوستان ما در موزه هنرهاي معاصر نيز در طي اين يک ماه، اين رنج مقدس را کشيده اند. ما همه مي‌دانيم که کار در تمام زمينه‌هاي «هنر فرش» از آموزش و شاگردي گرفته تا فروش و صادرات آن، کاري بسيار مشکل بوده و همواره کاري با عشق و علاقه است.»

دکتر ياوري در ادامه با بيان اينکه اينجا سرزمين اصالت‌ها و سرزمين فرش است، گفت: «همواره در تمام نقاط جهان نام ايران، نام فرش را در ذهن‌ها تداعي مي‌کند و فرش يک هنر اسطوره اي و نازوال ايراني است که هيچ قدرتي قادر نيست آن را از بين ببرد. بنابر اين مخالفت‌ها ابراز شده از سوي برخي رسانه‌ها و افراد نمي‌تواند مشکلي را براي فرش ايجاد کند.»

وي در ادامه سخنان خود افزود: «فرش هويت مذهبي و ملي ما است. ما زماني که از يک خانه به خانه‌اي جديد مي‌رويم تا زماني که فرش انداخته نشود، محيط زندگي ما کامل نيست. فرش براي مردم ما آغاز يک زندگي است.»

ياوري همچنين با اشاره به گفته‌هاي بوکهارت در کتاب «هنر مقدس»، اظهار داشت: «وقتي که به طرح لچک و ترنج نگاه مي‌کنيم -مرکز ترنج، مرکز فرش هست- اين يعني « همه از اوييم و به او بازمي‌گرديم».وقتي که به طرح بوته يا محرمات و به فرش تمامي‌نقاط کشور نگاه مي‌کنيم، اين طرح‌ها با ما از هويتمان سخن مي‌گويند.»

پس ازاين صحبت‌ها، دکتر پژمان يزدي نژاد، در سخناني به بررسي شخصيت و کارها استاد «محسني» پرداخته و گفت: «تلفيق يک نمايشگاه با نام يک استاد و بزرگداشت اين شخصيت، حرکتي بسيار زيباست، به خصوص اينکه اين حرکت از سوي نهاد بزرگي چون «فرهنگستان هنر» صورت گرفته است.»

وي در ادامه با اشاره به اينکه مشکل نسل امروز ما پيشرفت‌هاي مادي نبوده است، افزود: «مشکل نسل امروز وجود فقر معنوي است که يکي از علت‌هاي مهم آن، جدا کردن هنر از اصالت و شخصيت‌هاي اصلي آن است. ما چاره‌اي نداريم جز اين که به نزد کساني بازگرديم که صاحب انديشه هستند. هدف ما از برپايي اين بزرگداشت‌ها، تاريخ نگاري انديشه و خرد انساني و معرفي يک نسل است. نسلي که در يک هواي متفاوت زندگي کرده و ما تنها با درک محضر اين بزرگان مي‌توانيم به انديشه آنها پي ببريم.»

دکتر يزدي نژاد با بيان اينکه پايبندي به اصالت خانوادگي يکي از ويژگي‌هاي بارز در شخصيت استاد محسن محسني است، اظهار داشت: «ايشان از خانواده‌اي هستند که همگي اهل دفتر و ديوان بوده و از محضر استاداني همچون «ابوالحسن صديقي» و استاد«خانلري» سود برده‌اند. استاد محسني همچنين کارهاي بسيار در زمينه‌هاي ديگر همچون شعر انجام داده‌اند که از نمونه‌هاي آن، انتقال کالبد نيما، به يوش پس از سي سال است که دبير ستاد انتقال کالبد نيما ايشان بوده‌اند. همچنين آقاي محسني «نيما يوشيج» را در نوشته‌هاي خود از منظري جديد بررسي کرده اند.»

پژمان يزدي نژاد که به نمايندگي از سوي انجمن نوري‌ها صحبت مي‌کرد، در اين باره افزود: «اين انجمن بيش از پنج دهه است که از نظرات استاد بهره برده و ايشان در بررسي فرهنگ نور بسيار موثر بوده‌اند. همچنين نکته جالب توجه درباره شخصيت استاد محسني اين است که ايشان همانگونه که از فرش پازيريک و بهارستان مي‌گويند، از پرندگان جنگل‌هاي نور هم صحبت مي‌کنند، که لازمه اين امر، داشتن يک شخصيت چند وجهي و بزرگ است.»

وي در ادامه با خواندن شعري از «افشين اعلاء» در رثاي استاد محسن محسني و همچنين تقديم يک تابلوي خوشنويسي از اين شعر به سخنان خود پايان داد.

پس از پايان صحبت‌هاي دکتر يزدي نژاد، مراسم اهداي جوايز آغاز شد. در ابتدا از پرويز اسکندر پور، رياست موزه فرش ايران، و دکتر جلال الدين بسام، رئيس شرکت سهامي‌فرش ايران، با اهداي لوح تقديري از سوي فرهنگستان هنر، قدرداني شد.

در ادامه همچنين با اهداي جوايزي از شيرين صور اسرافيل، رضا الله داد، محمدعلي لاجوردي، اکبر مهديي، علي صيف محمدي، سيد امير احمد زريه، محمد علي بابايي، غلامحسين محمودي، منصور تامسون، علي اصغر خوش رفتار مقدم، احمد معروفي، جعفر پاکدوست و مجيد اکبري تقديري به عمل آمد.

فرهنگستان هنر همچنين از دکتر محمود شالويي، رئيس موزه هنرهاي معاصر تهران، تقدير كرد.

سپس دکتر سعيدي از سوي «انجمن پژوهشگران و هنرمندان فرش دست‌باف ايران»، تنديس شانه بلورين و لوح تقديري را تقديم استاد «محسن محسني» کرده و گفت: «قالي در ايران هر اندازه که ديرپا باشد، پژوهش براي آن سخت و طاقت فرسا است؛ اما استاد محسني بي‌هيچ دريغي، يک عمر فعاليت و جستجوي خود را در اختيار ديگران قرار داده‌اند.»

همچنين در ادامه مراسم، لوح يادبود ويژه فرهنگستان که به خط استاد اميرخاني و تذهيب مجيد شريف زاده آماده شده بود، پس از خوانده شدن متن، تقديم استاد محسن محسني شد.

پس از مراسم، اهدا لوح يادبود به استاد محسن محسني و تقدير از هنرمندان هنر فرش، دکتر صفارا نيز از سوي انجمن «شعر حافظ» متن ادبي کوتاهي را به استاد محسني تقديم کرده و اظهار داشت: «گردش قلم استاد تنها به سرودن شعر محدود نمي‌شود و طرح‌هايش نيز ديدني است. اما استاد محسني نه تنها با طرح‌هايش که با عملکردش نيز براي ما نمونه و سرمشق بوده است.»

اما در ادامه مراسم اختتاميه نمايشگاه «طرح و نقش فرش ايران» استاد محسن محسني نيز با تشکر از برگزاري اين مراسم، به نکاتي درباره آينده فرش ايران پرداخت.

محسن محسني که اين نمايشگاه با نام و بزرگداشت او همراه بود، در ابتداي سخنان خود با بيان اينکه پنجاه سال، گرد و غبار فرش را بلعيده‌ام، گفت: «هنوز هم اگر عمري باشد بايد پاي صحبت دوستان بنشينم و بياموزم. در اين مدت اگر چيزي به دست آورده‌ام از تحمل رنج‌ها و شاگردي بزرگان فرش ايران بوده است و امروز نتيجه آن را ديده‌ام.»

وي در ادامه افزود: «موضوع اصلي و درد ما «هويت» است. هويت‌مندي، هويت‌داري و هويت‌بخشي چيزي نيست که هر بي سر و پايي بتواند ايجاد کرده و براي آن سند جغرافيايي درست کند. همه جا شهرت ايران گسترده است؛ اما نه به خاطر علم و دانش؛ بلکه به خاطر هنر و ادب اين سرزمين. شما هرگاه از فرش حرف مي‌زنيد کاخ «تخت جمشيد» هم با آن تداعي مي‌شود. تمام آثار معنوي ما از يک آبشخور رشد کرده‌اند و همه برگرفته از هويت ايران زمين هستند.»

استاد محسن محسني در ادامه با اشاره به استادان گذشته اين هنر در شهرهاي مختلف ايران، گفت: «اين بزرگان کاري کرده اند که «فرش» براي هميشه تاج سر کاخ نشينان است، شما اگر به موزه‌هاي بزرگ دنيا برويد بايد بر «درو ديوار» آنجا جستجو کنيد و در ايران مي‌بايست به زير پاي خود نگاه بياندازيد.»

وي همچنين با اشاره به اينکه«فرش» يک سازه منقول اين سرزمين است، افزود: «در درون اين فرش هنر نگارگري و پشتوانه سه هزار ساله آن را مي‌توان مشاهده كرد. هنر«فرش» نيز به مانند موسيقي از نظام استاد- شاگردي بهره برده است و مثل رودخانه هميشه جريان داشته و همينطور جريان خواهد داشت.»

استاد محسني در ادامه سخنان خود با بيان اينکه تا چند سال پيش آيين بزرگداشت، تنها شامل درگذشتگان مي‌شد، گفت: «خيلي خوشحال هستم که اين بزرگداشت بهانه‌اي براي برپايي اين نمايشگاه شده و من هم پيش از مرگ در بزرگداشت خود شرکت کرده‌ام.»

وي همچنين با مطرح کردن درخواست برگزاري ساليانه و مداوم اين نمايشگاه، افزود: «نمايشگاه «نقش و طرح فرش ايران» اين رهنمود را داد که يکي از لوازم ضروري و نيازمندي‌هاي فرش، ايجاد نمايشگاه‌هاي مشابه است و در اين موزه هر ساله بايد زايش و توليد جديدي در اين زمينه صورت بگيرد. ما هر ساله نمايشگاه فرش را داشته‌ايم اما انگيزه نخست آن همواره تجاري بوده است؛ اما اين نمايشگاه جز علاقه به هنر چيزي نيست.»

محسن محسني، استاد مطرح فرش ايران با اشاره به وضعيت رشته‌هاي مرتبط با هنر فرش، تشريح کرد: «تا بيست سال پيش فرش تنها در کف بازار مطرح بود اما اکنون فرش ما منزلت آکادميک و ملي يافته است و در دانشگاه‌ها به صورت رشته اي جداگانه تدريس مي‌شود. اما اگر بنا باشد که اين دانشجويان تنها تئوري بياموزند، اين دقيقا نقض غرض است. بايد به هر صورت ارتباطي ميان دانشگاه و حوزه عملي رخ دهد و در ترم‌هاي پاياني دانشجويان به طور تخصصي به مقوله فرش بپردازند، تا در آينده از دانشگاه‌ها استاد فرش بيرون بيايد و فقط يک تئوريدان محض نداشته باشيم.»

در پايان اين مراسم که بزرگداشت استاد «محسن محسني» اختصاص داشت، هدايايي از طرف «بنياد فرهنگي و هنري رسام عرب زاده» و «شرکت بين المللي جشنواره‌ها» به پاس سال‌ها زحمت استاد محسن محسني به او داده شد.

همچنين پايان بخش اين مراسم نغمه اي به زبان مازندراني در ثناي حضرت علي «ع» بود که توسط استاد «رمضان جمشيدي» به اجرا درآمد.

 

   زمان انتشار: سه شنبه ٢٦ آذر ١٣٨٧ - ١٢:٤٣ | نسخه چاپي

خروج




کلیه حقوق متعلق به این پورتال برای فرهنگستان هنر محفوظ است.