صفحه اصلی آر اس اس ارتباط با ما    
تازه های خبری
آخرین گزارش ها
اخبار
اخبار موسسات و زیرمجموعه ها
اخبار > استاد آيت‌اللهي: جای این اثر ارزشمند خالی بود


 
  استاد آيت‌اللهي: جای این اثر ارزشمند خالی بود
 

الهام طالبي- يكي از مسايل مهمي كه در تاريخ هنر ايران وجود دارد؛ پراكندگي آثار باستاني و شاهكارهاي هنري ما در سراسر جهان و عدم دسترسي كامل به آنها است. سالهاست كه دغدغه پژوهشگران تاريخ هنر ما انتشار كتابي در خصوص آثار هنري پراكنده ايران در كشورهاي ديگر است. از اين رو موسسه متن وابسته به فرهنگستان هنر، امسال همزمان با ايام پيروزي انقلاب اسلامي كتاب نفيس «شاهكارهاي هنر ايران در مجموعه‌هاي لهستان» را رونمايي مي‌كند.

اين كتاب ارزشمند در دو جلد به چاپ رسيده است كه در جلد اول 500 اثر هنری ایران را در موزه‌های شهرهاي ورشو و کراکو، کلیساها، کنیسه‌ها و همچنین مجموعه‌های خصوصی در كشور لهستان منتشر شده و جلد دوم كتاب مقالات پژوهشي درباره اين آثار در اختيار علاقمندان به هنر ايران قرار گرفته است.

از اين اين رو براي گفتگو درباره اين كتاب به سراغ دكتر حبيب الله آيت الهي رفتيم. استادي كه در زمینه تاريخ هنر ايران تسلط دارد و به اكثر موزه هاي دنيا سفر كرده؛ آثار هنري ايراني را ديده و شناسايي كرده است.

 استاد نظر شما در مورد عنوان كتاب چيست؟
قبلا كتابي با عنوان «شاهكارهاي هنر ايران» نوشته آرتور پوپ و ترجمه دكتر خانلري به چاپ رسيده است. بهتر بود عين اين عنوان را بر روي كتاب نمي گذاشتند كه عنوان كتاب ها با يكديگر اشتباه نشود. آثار هنري ايران در دنيا عموما از دوران كهن تا حالا هميشه جز شاهكارها به حساب مي آمد. هر كجاي دنيا اثري از ايران مي‌رفته آن را به عنوان شاهكار بررسي مي كردند. براي اينكه ايراني ها بر اساس ضوابط و قانون دو دو تا چهار تا كار نمي كردند؛ ايراني ها همواره بر اساس احساس دروني خود كار مي‌كردند و اين احساس دروني است كه در همه آثار مسلط است. به عنوان مثال در كشورهاي شمال آفريقا، مراكشي ها و تونسي ها هم كتابهاي مصور و نگارگري دارند ولي تصويرهاي آنها تصويرهاي مدرسه اي است. يعني صرفا همان چيزي است كه در مدرسه آموخته اند. در حالي‌كه هنرمند ايراني اگر هم نزد استاد، هنري را ياد مي گرفت در نهايت به جايي مي رسيد كه استاد به او مي گفت كه حالا ديگر خودت هستي! اين حس آفرينش و احساس خلاقيت و زيبايي شناسي ايراني ها باعث شده كه آثار هنري ايران در همه جاي دنيا، ارزش هنري داشته باشد.

از منظر شما این كتاب داراي چه ويژگي هايي است؟

نويسنده، كتاب را با آثار نگارگري آغاز كرده است. وقتي آثار نگارگري اين كتاب را مي‌ديدم براي من خيلي جاي تعجب بود چون با بعضي از آثار مواجه شدم كه نگارگران آنها ناشناخته ماندند و اين در حالي است كه‌ آثار آنها جزء شاهكارهاي بزرگ محسوب مي شود. متاسفانه كساني كه عنوان آثار درج كردند به سبك هاي نگارگري توجه نداشتند، بنابراين مكتب ها را مشخص نكردند و تنها اسم هنرمند آمده است. اگر عنوان مكتب ها هم مي آمد پژوهشگران و نگارگران ما مي‌توانستند در اين مورد تحقيق كنند كه اين كدام نگارگر است كه ناشناخته مانده است. از طرفي اين كتاب آثاري را ارائه كرده كه در موزه هاي اروپاي شرقي موجود بوده و من قبلا هم اذعان داشتم كه چاپ چنين كتابي، كار ارزشمندي است و جايش در هنر ما خالي بود.

گویا ما سند مكتوبي در مورد آثار هنري پراكنده ايران در موزه هاي جهان نداريم. به نظرتان برای رفع این نقص، چه باید کرد؟
من به فرهنگستان هنر پيشنهاد مي‌دهم در نشر آثار هنري ايران در موزه هاي جهان كه تعدادشان هم كم نيست؛ يك كار تخصصي كنند. مثل چاپ كتابي كه مجموعه اي از تمام آثار فلزي كه در موزه هاي مختلف شرق و غرب باشد يا كتابي در مورد شيشه و بلور. اين خيلي مهم است. چون شيشه و بلور را ايراني ها اختراع كردند. ما در موزه واتكيان شيشه زمان ساساني را داريم ولي در موزه هاي خودمان چنين بلوري اصلا نداريم.

و اين درحالي است كه دانشجويان ما در اين مورد هيچ اطلاعاتي ندارند چون سندي برايشان وجود نداشته كه مطلع شوند. همينطور در مورد سفال، لعاب و ... اگر اين كار به اين نحو انجام بشود عملا اسناد بسيار ارزشمندي در اختيار پژوهشگران ما و براي نسل جوان كه تشنه پژوهش هستند، ولي سندي در اختيار ندارند، قرار خواهد گرفت.

ارزش هنري آثار اين كتاب را چگونه ارزيابي مي كنيد؟
هر كدام از اين آثار در ارتباط با ‌آن زماني كه خلق شده اند؛ با ارزش هستند؛ اگر اين آثار از ارزش هنري برخوردار نبودند هيچ وقت به موزه راه نمي يافتند.

 

 


 

 

 

   زمان انتشار: چهارشنبه ٢٣ بهمن ١٣٩٢ - ١٣:٤٠ | نسخه چاپي

خروج




کلیه حقوق متعلق به این پورتال برای فرهنگستان هنر محفوظ است.